Brussel
Justitiepaleis

Federale Overheidsdienst Justitie

Poelaertplein 1
1000 Brussel

Bekijk meer foto's

Terug naar Projecten

Het Justitiepaleis van Brussel is meer dan een plaats waar gerechtigheid zegeviert, het is ook een historische plaats. Het gebouw is een van de opmerkelijkste monumenten uit de 19de eeuw. Het werd ontworpen door architect Joseph Poelaert en ingehuldigd in 1883. Het symbolische monument van het Brusselse landschap was in die tijd het grootste gebouw van Europa. Sinds mei 2012 is het een geklasseerd historisch monument. Het complex is eigendom van de Belgische federale staat en wordt beheerd door de Regie der Gebouwen. Eind 2016 heeft de Belgische federale regering besloten om het voor honderd procent in te zetten voor de diensten van het Brusselse gerecht. 

Historiek

Het Justitiepaleis is een van de opmerkelijkste monumenten uit het 19de-eeuwse Europa. De lengte en de dwars-as van het gebouw meten respectievelijk 160 en 150 meter. De totale nette-oppervlakte bedraagt ongeveer 81.000 vierkante meter (ongeveer 110.000 vierkante meter bruto), de acht binnenpleinen inbegrepen. Uit de imposante vierhoek rijst de massieve koepel (24.000 ton) met een lengte van 142 meter hoog. De indrukwekkende salle des pas perdus is zo’n 3.600 vierkante meter - inclusief de galerij van de eerste verdieping - en is 90 meter lang en 40 meter breed. Een windroos met zestien stralen geeft het centrum van de ruimte aan.

Lees meer over de geschiedenis van het Justitiepaleis

Recente en lopende werken

De Belgische staat investeert in de beveiliging en de renovatie van het Justitiepaleis, zowel langs binnen als langs buiten. De restauratie van de gevels wordt in verschillende fases aangepakt. Aan het eind van de renovatiewerken, in 2030, zal het gebouw volledig uit de steigers zijn.

Nieuwe kantoren voor de correctionele griffie geopend

Op 1 december 2017 zijn de nieuwe kantoren van de correctionele griffie van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel officieel geopend.

De Nederlandstalige afdeling van de rechtbank van eerste aanleg Brussel bestaat sinds 1 maart 2014. Toen werd de voormalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel ontdubbeld naar een Franstalige en een Nederlandstalige afdeling, zoals voorzien in de zesde staatshervorming.

De Regie der Gebouwen huisvestte de correctionele griffie op de benedenverdieping van het Justitiepaleis, in het voormalige postkantoor van het gerechtsgebouw.

De ruimte werd volledig gerenoveerd en aangepast aan de behoeften van de nieuwe gebruikers. De voormalige lokettenruimte van De Post werd heringericht tot loketruimte voor de griffie, waar advocaten dossierstukken kunnen raadplegen. De open ruimte achter de loketruimte is ingericht tot een lichte, aangename en functionele kantoorruimte voor de medewerkers.

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Bouwheer: Regie der Gebouwen
Gebruiker: FOD Justitie (Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg)
Aannemer: Monument Vandekerckhove  en IMCE (elektriciteit)
Duur werken: januari 2017-september 2017
Investering: ongeveer 463.000 euro

Restauratie van de gevels

De restauratie van de gevels zal in 4 fases gebeuren:

  • Fase 1: gevels aan de zijde van het Poelaertplein
  • Fase 2: gevels aan de zijde van de Wynantsstraat en de gevels van de sokkel van de koepel
  • Fase 3: gevels aan de zijde van de Wolstraat
  • Fase 4: gevels aan de zijde van de Miniemenstraat
Fase 1: gevels aan de zijde van het Poelaertplein

Die eerste studiefase, die in 2018 start, omvat:

  • De studie voor de verlichting van de gevels van het Justitiepaleis
  • De studies voor de aanpassing en de aanvulling van de bestaande stellingen die geplaatst werden langs de gevel aan het Poelaertplein.

Die stellingen zijn noodzakelijk voor de uitvoering van de studie en de restauratiewerken. Ze zullen dus gecontroleerd en aangepast moeten worden, of zelfs aangevuld.

  • De studies voor de restauratie van de gevel aan de zijde van het Poelaertplein.

Na die studies, kunnen de restauratiewerken van de gevel aan de zijde van het Poelaertplein beginnen. 

Na de werken worden de stellingen verwijderd.

Scanstraat

Hoofdingang Poelaertplein

Aan de hoofdingang op het Poelaertplein werd een definitieve scanstraat geplaatst om de toegang tot het gerechtsgebouw beter te beveiligen. De monumentale bronzen toegangsdeur aan de zijde van het Poelaertplein wordt niet meer gebruikt. Twee toegangsdeuren in staal zijn aan de ingang geplaatst. De definitieve scanstraat werd in het rechterportiek onder het peristilium ingericht.

De publiekstoegang en de toegang voor de personeelsleden worden van elkaar gescheiden gehouden, wat voor een verbeterde circulatie naar en in het gebouw zal zorgen. De personeelsleden, inclusief de magistraten, zullen de linkerportiek gebruiken.

Personeelsingang Wolstraat

Aan de ingang langs de Wolstraat, die bedoeld is voor personeel, personen met beperkte mobiliteit en leveranciers, zijn twee draaihekken en een nieuw stalen schrijnwerk geplaatst.

De investering voor de scanstraat voor die twee ingangen bedroeg 1,8 miljoen euro.

Box in the box

Het box in the box-project bestaat uit de inrichting van vier hoogbeveiligde zittingszalen voor de behandeling van correctionele zaken. In een binnenkoer van het gerechtsgebouw wordt een volume dat werd bijgebouwd  in de jaren 50-60, afgebroken en vervangen met een nieuw modulair volume met 4 hoogbeveiligde zittingszalen. De circulatiewegen voor het publiek, de magistraten en de gedetineerden zullen volledig van elkaar gescheiden zijn.  De werken zullen ca. één jaar in beslag nemen.

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Bouwheer: Regie der Gebouwen
Gebruiker: FOD Justitie (correctionele zaken)
Aannemer: Group Monument
Duur werken: september 2018-september 2019
Investering: ca. 4,2 miljoen euro (excl btw)

Nieuwe kantoren voor de griffie van het hof van cassatie

De Regie der Gebouwen restaureert en richt voormalige zalen van de handelsrechtbank in om er nieuwe kantoren van de griffie van het Hof van Cassatie in onder te brengen.

De werken, die in februari 2018 van start zijn gegaan, zouden eind 2018 afgerond moeten zijn. De investering voor het project bedraagt 500.000 euro.

Renovatie van de platte daken

De renovatie van de platte daken uit zink werd in twee fases uitgevoerd: een eerste in 2006 en een tweede tussen 2011-2015. Die werken hebben de renovatie van 20.000 vierkante meter aan daken mogelijk gemaakt, via een investering van 4.000.000 euro.

2010: bouwhistorische studie

In 2010 is een globale bouwhistorische studie van het Justitiepaleis in Brussel opgesteld. Over bepaalde gedeelten van het gerechtsgebouw bestonden al studies, maar een globale studie ontbrak nog. In die globale studie worden een duizendtal originele bouwplannen geïntegreerd, die een periode bestrijken van 1862 tot ongeveer 1950. Het grootste gedeelte van de plannen stamt uit de periode tussen 1868 en 1883, de periode waarin het Justitiepaleis werd opgericht. Van één schetsontwerp is zeker dat het getekend werd door Joseph Poelaert zelf.

De plannen geven een precies inzicht in de technische uitwerking van het gebouw en de chronologie van de werken.

De Regie der Gebouwen en het Rijksarchief werken samen om die waardevolle collectie te bewaren voor het nageslacht. Het Algemeen Rijksarchief in Brussel staat in voor de bewaring van de collectie.

Restauratie van de koepel

In september 2002 werd de Eurovisie-antenne (17 meter hoog) verwijderd. Er werd een nieuwe betonnen ringbalk voorzien om de krachten te spreiden over het gehele metselwerk. De stenen pilasters werden met pinnen verenigd en het metalen gebinte van de koepel werd met bijkomende metalen profielen versterkt.

Lees meer over de restauratie van de koepel

Klassering

Het Justitiepaleis is sinds 3 mei 2001 als monument beschermd.

 

Laatst gewijzigd op 04 september 2018.