Steenokkerzeel
VK Steenokkerzeel
De Regie der Gebouwen heeft de opdracht voor het ontwerp, de bouw en het onderhoud van het toekomstig vertrekcentrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel toegewezen aan het consortium Ibens - DETOO Architects. Het gaat om een investering van zo’n 21,3 miljoen euro (inclusief btw) en de werken zouden tegen eind 2026 klaar zijn. In het centrum kunnen 50 mensen die onwettig in ons land zijn, kort verblijven in afwachting van hun gedwongen terugkeer. De realisatie van de nieuwe terugkeercentra wordt nauw opgevolgd door de werkgroep infrastructuurplan terugkeer, met daarin de Dienst Vreemdelingenzaken, de Regie der Gebouwen en vertegenwoordigers van de respectievelijke voogdijministers.

Uittredend staatssecretaris van de Regie der Gebouwen, Mathieu Michel: "Samen met de Regie der Gebouwen ben ik verheugd om deze cruciale stap te zetten met de aanstelling van het consortium voor de realisatie van het vertrekcentrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel. Na de goedkeuring door de Ministerraad van de oprichting van een gesloten centrum in Jumet en Jabbeke, toont deze nieuwe investering van 21,3 miljoen euro ons engagement aan om moderne en humane infrastructuren te voorzien voor een efficiënt en respectvol beheer van gedwongen terugkeer. Het nieuwe centrum zal personen die onwettig in ons land zijn, in veilige en waardige omstandigheden opvangen. De operationele capaciteit van ons terugkeerbeleid en de werkomstandigheden van het personeel van de Dienst Vreemdelingenzaken ter plaatse zullen aanzienlijk verbeterd worden. Dit project illustreert onze wil om een evenwicht te vinden tussen vastberadenheid en menselijkheid in het beheer van de migratie, terwijl tegelijkertijd de andere centra, die vaak overbelast zijn door de vele aanvragen, worden geoptimaliseerd.” 

Uittredend staatssecretaris voor asiel en migratie, Nicole de Moor: “Wie een bevel krijgt om het grondgebied te verlaten, moet ook effectief vertrekken. Met het aanklampend terugkeerbeleid zorgen we meer dan ooit voor opvolging van die mensen. Vrijwillige terugkeer heeft altijd de voorkeur, maar als mensen weigeren mee te werken sturen we gedwongen terug. In 2022 lanceerden we een Terugkeerplan dat voorziet in vier gesloten centra, waaronder dit vertrekcentrum in Steenokkerzeel. Met de aanstelling van een aannemer zetten we voor het vertrekcentrum van Steenokkerzeel nu de laatste stap naar de bouw.”

Nieuwe infrastructuur voor een humaner terugkeerbeleid

In 2017 keurde de Ministerraad het “Masterplan Gesloten Centra” goed, dat  in de bouw voorzag van twee nieuwe gesloten centra in België, namelijk in Zandvliet en Jumet. 

Het Masterplan werd in 2022 sterk  geoptimaliseerd tot een “Geïntegreerd Infrastructuurplan Terugkeer”. De bedoeling van dit plan is om de capaciteit in de gesloten centra uit te breiden met zo’n 500 plaatsen, maar ook om er de leefbaarheid te verbeteren. Dit nieuwe plan voorziet naast de uitbreiding met Zandvliet en Jumet ook in de vervanging van het gesloten centrum van Brugge door een nieuw gesloten centrum in Jabbeke en een vertrekcentrum voor kortverblijf in Steenokkerzeel. 

Er zijn momenteel zes gesloten centra in België (twee in Steenokkerzeel en één in Brugge, Merksplas, Vottem en Holsbeek), die beheerd worden door de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). In deze centra worden personen opgenomen die onwettig in ons land verblijven, en dit in afwachting van hun gedwongen terugkeer. 

Het vertrekcentrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel is het eerste van de vier nieuwe gesloten centra dat gerealiseerd zal worden en zal plaats bieden aan 50 personen. In het centrum zullen vreemdelingen verblijven die reeds geïdentificeerd zijn en voor wie er op zeer korte termijn een gedwongen verwijdering ingepland staat. 

Planning van het project

De Regie der Gebouwen heeft de opdracht voor het ontwerp, de bouw en het onderhoud van het vertrekcentrum toegewezen aan het consortium Ibens – Detoo Architects. Het gaat om een zogenaamde “DBM”-opdracht (“Design”, “Build” en “Maintain”) waarbij het consortium instaat voor het ontwerp, de bouw en het onderhoud van het gebouw. 

Het consortium zal in augustus 2024 een studie aanvangen, die het afwerken van het ontwerp en het opmaken van het omgevingsvergunningsdossier omvat. Het doel is om in het najaar van 2024 het omgevingsvergunningsdossier in te dienen. 
De werken zelf starten in mei 2025. Tegen december 2026 wordt het centrum ter beschikking gesteld van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). 

Het consortium  zal gedurende negen jaar instaan voor het onderhoud van het centrum. 

Locatie

Het centrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel zal gebouwd worden tussen de al bestaande gesloten centra in Steenokkerzeel, namelijk “Caricole” en “Repatriëringscentrum 127bis”.

Er zijn 50 individuele kamers voorzien in het toekomstige nieuwe centrum. De bewoners zullen er enkele dagen verblijven in afwachting van hun uitzetting uit het land. Dankzij de nabijheid van de luchthaven van Zaventem zal deze terugkeer vlotter en humaner kunnen verlopen.  Het centrum biedt eveneens een antwoord op actuele operationele moeilijkheden, zoals het vervoer van vreemdelingen die op een zeer vroeg uur in de luchthaven aanwezig moeten zijn. Daarnaast richt dit centrum zich op het verder specialiseren van de verwijderingsprocedure, zowel in het stimuleren van vertrek als in de praktische uitvoering van de genomen maatregelen. 

De kamers zullen verdeeld worden over twee bewonersvleugels. Er worden ook ontspannings- en buitenruimtes voorzien, evenals kantoorruimtes en een medische vleugel. 

Energetische maatregelen en toegankelijkheid

Het zal een “BEN”-gebouw zijn (bijna-energieneutraal), met onder andere een installatie van fotovoltaïsche panelen van 88,2kWp, ventilatie met warmteterugwinning, regenwaterrecuperatie, externe zonwering tegen oververhitting,… 

Het gebouw zal ook voldoen aan de wettelijke eisen op vlak van toegankelijkheid voor personen met een beperkte mobiliteit. In elke bewonersvleugel zal er ook telkens één bewonerskamer zijn die rolstoeltoegankelijk is. 

Andere nieuwe gesloten centra

In april 2024 ging de Ministerraad akkoord met het uitschrijven van twee overheidsopdrachten voor de realisatie van de gesloten centra van Jumet en Jabbeke. Later zal ook de opdracht gelanceerd worden voor het gesloten centrum in Zandvliet.  

Technische fiche

  • Eigenaar: Belgische Staat
  • Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
  • Gebruiker: Dienst Vreemdelingenzaken (FOD Binnenlandse Zaken)
  • DBM-consortium: Ibens - DETOO Architects
  • Duurtijd van de werken: 2025-2026
  • Kostprijs: 21,3 miljoen euro, inclusief btw. Deze kostprijs is inclusief het onderhoud gedurende negen jaar, dat ten laste is van DVZ en 1,9 miljoen euro bedraagt. 
  • Opvangcapaciteit: 50 plaatsen