In juli 2023 heeft de Regie der Gebouwen een overheidsopdracht gepubliceerd voor de aanstelling van een consortium dat belast zal zijn met het ontwerp, de bouw, de financiering, het onderhoud en de exploitatie van het nieuwe forensisch psychiatrisch centrum (FPC) in Paifve. Dit FPC wordt gebouwd op de site van de inrichting tot bescherming van de maatschappij (IBM) van Paifve, op een nog beschikbaar deel van het terrein.
Dit project kadert in een langetermijnvisie die erop gericht is de opvangcapaciteit voor geïnterneerden in België op duurzame wijze te versterken.
Gezien de termijnen die inherent zijn aan de realisatie van een project van deze omvang, worden op de bestaande site tijdelijke maatregelen getroffen om tegemoet te komen aan de huidige noden op het vlak van internering.
Context
Een forensisch psychiatrisch centrum is een gesloten instelling voor de opvang van geïnterneerden. De instelling is vergelijkbaar met een psychiatrisch ziekenhuis met een hoge graad van beveiliging. In een forensisch psychiatrisch centrum worden personen opgevangen die een misdaad hebben gepleegd, maar die ontoerekeningsvatbaar zijn verklaard. Iedere patiënt doorloopt een individueel behandelingstraject, naargelang zijn of haar psychische toestand.
De opvangcapaciteit voor geïnterneerden in België is momenteel ontoereikend. Sommige geïnterneerden zijn vandaag immers verplicht om in een gevangenis te verblijven. Het regeerakkoord is hierover duidelijk: geïnterneerden horen niet thuis in gevangenissen en er moeten dus prioritair projecten verwezenlijkt worden om nieuwe opvangcapaciteit te creëren.
De bouw van de forensische psychiatrische centra kadert in het Masterplan: Detentie en internering in humane omstandigheden, dat door de federale ministerraad werd goedgekeurd in november 2016. Dit masterplan voorziet in een combinatie van investeringen op korte, middellange en lange termijn om te voldoen aan de wettelijke vereisten inzake de opvang en begeleiding van geïnterneerden.
Locatie
Dit forensisch psychiatrisch centrum (FPC) wordt gebouwd op de site van de inrichting tot bescherming van de maatschappij van Paifve. Er is nog een groot deel van de site beschikbaar dat plaats kan bieden aan een forensisch psychiatrisch centrum met 250 plaatsen.
Dit nieuwe FPC moet de oude IBM uiteindelijk vervangen. Daardoor zal het aantal plaatsen voor geïnterneerden in Wallonië worden verhoogd.
In afwachting daarvan vormen het behoud en de aanpassing van de bestaande inrichting, evenals de ontwikkeling van aanvullende oplossingen op de site, essentiële hefbomen om in te spelen op de onmiddellijke noden.
De IBM zal later afgebroken worden en via een DBFM-procedure (Design, Build, Finance and Maintain) vervangen worden door een nieuwe penitentiaire inrichting , waardoor de gevangeniscapaciteit in Wallonië kan worden verhoogd.
Een DBFMO-procedure
Voor dit FPC heeft de Regie der Gebouwen een DBFMO-procedure opgestart (Design, Build, Finance, Maintain and Operate). Het betreft een publiek-private samenwerking waarbij de Regie der Gebouwen op zoek gaat naar een privépartner die het ontwerp, de bouw, de financiering, het onderhoud en de exploitatie van de inrichting voor zijn rekening neemt. In DBFMO-procedures wordt er een geïntegreerd ontwerp gemaakt en wordt er vanaf het begin samengewerkt tussen de partners. Bovendien brengt elke partner zijn knowhow in. De exploitatie is niet langer de bevoegdheid van de FOD Justitie, die eerder de rol van adviseur aanneemt. In een DBFMO-procedure kan een gebouw in goede staat van gebruik na 25 jaar gerecupereerd worden.
Planning
Deze planning is voorlopig, onder voorbehoud van het bekomen van de vereiste toestemmingen en vergunningen:
- Bekendmaking van de overheidsopdracht DBFMO (selectiefase): juli 2023
- Gunning van de opdracht en start van de werken: te bepalen
Dossier geactualiseerd in april 2026
