De Regie der Gebouwen voorziet de bouw van een gesloten centrum voor illegalen in Jabbeke met een capaciteit van 112 plaatsen ter vervanging van het huidige gesloten centrum in Brugge (CIB).
Het doel is om de opdracht in 2026 toe te wijzen. Vervolgens zal de opdrachtnemer de voorbereidende studies aanvatten en het ontwerp afwerken. De werken zouden, afhankelijk van het bekomen van de nodige vergunningen, in 2027 kunnen aanvatten.
Context
In 2017 keurde de Ministerraad het “Masterplan Gesloten Centra” goed, dat in de bouw voorziet van twee nieuwe gesloten centra in België, namelijk in Zandvliet en Jumet.
Het Masterplan werd in 2022 geoptimaliseerd tot een “Geïntegreerd Infrastructuurplan Terugkeer” met als doel de capaciteit in de gesloten centra uit te breiden met zo’n 500 plaatsen en er de leefbaarheid te verbeteren. Dit nieuwe plan voorziet ook in de vervanging van het gesloten centrum van Brugge door een nieuw gesloten centrum in Jabbeke en een vertrekcentrum voor kortverblijf in Steenokkerzeel.
Er zijn momenteel zes gesloten centra in België (twee in Steenokkerzeel en één in Brugge, Merksplas, Vottem en Holsbeek), die beheerd worden door de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). In deze centra worden personen opgevangen die onwettig in ons land verblijven, en dit in afwachting van hun gedwongen terugkeer.
Vervanging van het centrum in Brugge
Het nieuwe centrum in Jabbeke zal op termijn het gesloten centrum in Brugge (CIB) vervangen. Dit centrum is sinds 1996 gehuisvest in een gebouw van een voormalige vrouwengevangenis, gebouwd tussen 1904-1912 en werd in 2009 als bouwkundig erfgoed erkend.
Het centrum voldoet niet meer aan de huidige normen rond privacy en comfort. Zo zijn er slaapzalen en zijn er geen douches per vleugel of kamer. Ook de wandeling en eetzaal kunnen niet per vleugel georganiseerd worden. Omdat het gaat om een beschermd gebouw, zijn de mogelijkheden tot renovatie en aanpassingen naar een moderne en humane infrastructuur beperkt. Daarom werd gekozen voor het realiseren van een nieuwbouw in Jabbeke ter vervanging van het huidige centrum in Brugge.
Ligging
Het centrum in Jabbeke zal worden gebouwd op het voormalige terrein van de wegenpost van het Agentschap Wegen en Verkeer, gelegen aan de splitsing van de E40 en de A10.
Het terrein werd in december 2024 verworven door de federale overheid en is zo’n 11 hectare groot.
Infrastructuur
Het centrum in Jabbeke zal 112 personen kunnen huisvesten, dit is hetzelfde bewonersaantal als in het huidige centrum in Brugge.
Er wordt gekozen voor een inrichting met 3 leefvleugels van elk maximaal 38 personen. De bewoners zullen vanuit de vleugels toegang hebben tot de gemeenschappelijke ruimtes, zoals de refter, ontspanningsruimtes, enz.
Er worden bewonerskamers voorzien voor 4 personen en 2 kamers voor 2 personen, waardoor er meer privacy wordt voorzien. Elke bewonerskamer zal beschikken over een toilet, lavabo en douche.
Energetische maatregelen
Wat betreft duurzaamheid wordt het volgende voorzien:
- energiezuinige ledverlichting;
- geothermische warmtepomp en zonnepanelen;
- een maximale recuperatie van het regenwater voor de behoeften van de gebouwen;
- het behoud van de biodiversiteit en de vergroening van de daken;
- een nauwkeurige besturing van de technische uitrustingen en de opvolging van de verbruiken;
- de optimalisering van de keuze van de materialen op milieuvlak;
- enz.
Toegankelijkheid
Er gaat bijzondere aandacht uit naar de toegankelijkheid van het centrum voor personen met een beperkte mobiliteit (voorbehouden parkeerplaatsen, aangepaste lift, deuren en sanitair, enz.).
Planning
In april 2024 ging de Ministerraad akkoord met het uitschrijven van een opdracht van het type “DBM” (Design, Build en Maintenance) voor de realisatie van het nieuwe centrum in Jabbeke. Hierbij wordt een privé-partner gezocht die het centrum zal ontwerpen en bouwen en gedurende 9 jaar zal instaan voor het onderhoud ervan.
In oktober 2024 werd de selectieleidraad gepubliceerd waarbij consortia hun kandidatuur konden indienen. Alle vier de consortia die een kandidatuur indienden, werden weerhouden. Zij zullen vervolgens de gunningsleidraad ontvangen om hun offerte in te dienen. De bedoeling is om de opdracht in 2026 toe te wijzen en in 2027 de bouwwerken aan te vatten (onder voorbehoud van het bekomen van de nodige vergunningen).
Technische fiche
- Eigenaar: Belgische Staat
- Gebruiker: FOD Binnenlandse Zaken - Dienst Vreemdelingenzaken
- Bouwheer: Regie der Gebouwen
- Consortrium: nog te bepalen
Dossier geactualiseerd in augustus 2025.
