Merksplas
Gevangenis

Federale Overheidsdienst Justitie

Steenweg op Wortel 1
2330 Merksplas

Bekijk meer foto's

Terug naar Projecten

Het complex van Merksplas Kolonie werd oorspronkelijk opgericht als kolonie voor landlopers, maar doet vandaag onder meer dienst als strafinrichting. In 2009 werd een aparte, nieuw gebouwde afdeling voor geïnterneerden met een mentale handicap in gebruik genomen. Voor de bestaande gebouwen voorziet het Masterplan III: Detentie en internering in humane omstandigheden een renovatie in verschillende fasen.

Over de gevangenis

De gevangenis aan de Steenweg op Wortel dateert van 1825 en werd gebouwd als kolonie voor de opvang van bedelaars en landlopers. Na de Tweede Wereldoorlog evolueerde de inrichting tot een gevangenis en instelling voor sociaal verweer voor geïnterneerden. Vandaag is het een strafhuis met halfopen regime.

De volledige site is 66,25 hectare groot. Het cellulair complex is onderverdeeld in acht paviljoenen, waarvan er slechts één standaard over individuele cellen beschikt. In de andere paviljoenen worden gedetineerden voornamelijk in meerpersoonscellen gehuisvest: cellen voor twee of vier personen of enkele grotere woon- en slaapzalen. De gedetineerden kunnen tewerkgesteld worden in de werkateliers.

Het hoofdcomplex is sinds 28 januari 1999 beschermd als monument en is gelegen in een geklasseerd landschap.

Afdeling beveiligde zorg De Haven

In 2009 werd een afdeling beveiligde zorg in gebruik genomen, voor de opvang van zestig geïnterneerden met een mentale handicap. De Regie der Gebouwen trok daarvoor een nieuw gebouw op dat volledig afgescheiden is van de andere gebouwen op de site. In die afdeling, die de naam De Haven kreeg, gaan zorg en veiligheid hand in hand.

De Haven bestaat uit een benedenverdieping en één verdieping daarbovenop. De afdeling beschikt over 18 duo-kamers, 25 individuele kamers, 2 prikkelvrije kamers, een afgesloten wandelkoer, op elke verdieping een refter/keuken/ontspanningsruimte met afzonderlijke rooklokalen, een ergotherapieruimte, een badzaal, een dokterslokaal, gesprekslokalen en een lift. De duokamers op het gelijkvloers bieden plaats aan minder mobiele geïnterneerden.

Bij de bouw van De Haven ging er veel aandacht naar duurzaamheid. Met een energiepeil van K30 (isolatie) en E65 (energie) doet de afdeling het bijvoorbeeld beter dan de opgelegde normen.

Masterplan III: gefaseerde renovatie van de gevangenis

Het Masterplan III: Detentie en internering in humane omstandigheden voorziet een gefaseerde renovatie van de bestaande gebouwen door de Regie der Gebouwen. De omvang van het complex blijft hetzelfde, maar door de aanpassing van de inrichting aan de hedendaagse detentienormen zal de capaciteit dalen van 598 tot 400 plaatsen.

Door de mooie ligging en omgeving van de inrichting – op een terrein van 25 hectare in het groen – stelt het masterplan voor om de inrichting in Merksplas voor te behouden aan specifieke groepen van gedetineerden, zoals kwetsbare veroordeelden met een psychiatrische stoornis, oudere gedetineerden en langgestraften met een minder hoog veiligheidsrisico.

Omdat de inrichting operationeel moet blijven, zullen de werken in 4 grote fasen worden uitgevoerd en over meerdere jaren gespreid worden: van begin 2021 tot vermoedelijk september 2029. Na deze 4 fasen zal de strafinrichting volledig gerenoveerd zijn. Er wordt een masterplan opgemaakt voor de totaalrenovatie van de inrichting in Merksplas. Daarin is ook de renovatie van de blokken B en F opgenomen, die na een gevangenisopstand in mei 2016 onherstelbaar beschadigd raakten, met een daling van de capaciteit tot gevolg. Om de impact op de werking van de gevangenis zo veel mogelijk te beperken, voerde de Regie der Gebouwen na de gevangenisopstand een reeks dringende herstellingswerken uit.

Renovatie en restauratie van het dak van het hoofdgebouw

In de zomer van 2019 starten renovatie- en restauratiewerken aan het dak van het hoofdgebouw van de gevangenis. 

De kroonlijsten, de dakkapellen en het buitenschrijnwerk worden vernieuwd. Bovendien worden de dakpannen vervangen en de toren boven de hoofdingang gerestaureerd. 

De werken zullen uitgevoerd worden door Corvers-Vrancx NV en ongeveer 1 jaar in beslag nemen.

De Regie der Gebouwen investeert ongeveer 763.000 euro (incl. BTW) in deze opdracht. 

 

Laatst gewijzigd op 10 juli 2019.