Het “Housing First”-project is gericht op de duurzame integratie van dakloze jongeren (jonger dan 30 jaar) in de samenleving door hen onmiddellijk en onvoorwaardelijk toegang te geven tot individuele huisvesting. Het project kadert in een brede strategie die gebaseerd is op een duurzame investering in huisvesting en in de bestrijding van dakloosheid bij jongvolwassenen in de steden.
In 2022 ging de ministerraad akkoord met een investering van 10 miljoen euro in dit project.
In juli 2025 keurde de ministerraad negen koninklijke besluiten goed die de terbeschikkingstelling van leegstaande huisvestingen regelde, verworven met federale fondsen, aan bepaalde OCMW’s om er dakloze jongvolwassenen te huisvesten.
Wat is het “Housing First”-project?
Om de stijging van het aantal chronisch dakloze jongvolwassenen te verhelpen, werd “Housing First” voorgesteld als duurzame oplossing.
“Housing First” is een sociale innovatieve methodologie gericht op de duurzame integratie van de meest kwetsbare daklozen in de samenleving door hen onmiddellijk en onvoorwaardelijk toegang te geven tot individuele huisvesting. Dit project kadert in een brede strategie die gebaseerd is op een duurzame investering in huisvesting en in de uitvoering van het 4de Federaal plan tegen armoede en ongelijkheid.
In België werd dit project al landelijk uitgetest tussen 2013 en 2016. Meer dan 855 personen leven sindsdien definitief niet meer op straat, met een geregistreerd slaagpercentage van 87%.
Investering in het “Housing First”-project
In juli 2022 ging de ministerraad akkoord om 10 miljoen euro te investeren voor de huisvesting van jonge daklozen.
Dit budget wordt doelgericht ter beschikking gesteld aan een vooraf gedefinieerde lijst van 25 OCMW’s over heel België (en een reservelijst). De subsidies nemen de vorm aan van een erfpachtovereenkomst, waardoor het OCMW een zakelijk recht krijgt op de eigendom om deze te renoveren voor de huisvesting van dakloze jongeren. De eigendom blijft echter in handen van de Federale Staat voor de duur van de erfpachtovereenkomst. Het OCMW kan het budget eveneens gebruiken om een terrein aan te kopen waarop ze mobiele woonunits kan plaatsen.
Deze huisvestingen moeten voldoen aan de minimale kwaliteitsnormen en in geval van renovatie moet er bijzondere aandacht besteed worden aan energie-efficiëntie. Bovendien moeten de huisvestingen beschikbaar zijn binnen een redelijke termijn na aankoop van het pand (binnen de twee jaar).
Het pand moet door de doelgroep gebruikt worden voor een minimumduur van 15 jaar en volgens de methodologie “Housing First for Youth”. Het OCMW kan ervoor kiezen om na 15 jaar het pand over te kopen aan 50% van zijn oorspronkelijke prijs ofwel wachten tot de erfpachtovereenkomst na 30 jaar afloopt, zodat het eigendom kan worden van het OCMW voor één symbolische euro.
Terbeschikkingstelling van federale gebouwen
In juli 2025 keurde de ministerraad in een eerste fase negen koninklijke besluiten goed tot regeling van de terbeschikkingstelling, via erfpachtovereenkomsten, van huisvestingen verworven met federale fondsen, aan bepaalde OCMW’s om er dakloze jongvolwassenen te huisvesten.
Concreet gaat het om 14 panden (verspreid over negen OCMW’s). Het vastgelegde budget voor deze 14 dossiers bedraagt ongeveer 4,5 miljoen euro in totaal (aankoop van de panden en werken inbegrepen). Het gaat om panden in de volgende steden:
- Antwerpen (1 pand met 4 appartementen);
- Kortrijk (1 pand met 1 appartement);
- Brugge (1 huis);
- Roeselare (1 pand met 1 appartement);
- Luik (3 panden met 1 appartement, 1 pand met 1 studio en 1 huis);
- Bergen (2 huizen);
- La Louvière (1 pand met 1 appartement);
- Seraing (1 huis);
- Brussel (1 gebouw).
