Het Jubelpark en zijn gebouwen zijn eigendom van de Belgische staat. Terwijl de Regie der Gebouwen de gebouwen op de site beheert, neemt Leefmilieu Brussel het groenbeheer van het park voor zijn rekening.

In het Jubelpark bevinden zich verscheidene federale wetenschappelijke instellingen:

Daarnaast liggen er ook andere gebouwen op de site:

Over het complex 

Het complex is opgebouwd rond één hoofdthema. Het bestaat uit twee paviljoenen die met elkaar verbonden zijn door een halfcirkelvormige zuilengalerij en een centrale, driedelige triomfboog.

Die arcades werden tussen 1904 en 1905 opgericht door de Franse architect Charles Girault. Aan weerszijden van de zuilengalerij bevindt zich in het noorden de Bordiauhal (1880) en in het zuiden het recentere paviljoen van de architecten Puttemans en Malcause (1956-1958).

Voor het Jubelpark zijn verschillende beschermingsbesluiten van kracht: 

  • Op 18 november 1976 werd het park met alle bijhorende gebouwen, paviljoenen en beelden als landschap beschermd. Het Horta-Lambeauxpaviljoen werd in ditzelfde beschermingsbesluit opgenomen als monument.
  • Op 29 juni 1984 werden de Triomfboog en de twee flankerende colonnades als monument beschermd. 
  • Op 22 april 2004 werden de overige gebouwen van het Museum Kunst & Geschiedenis, het  War Heritage Institute en het museum Autoworld als geheel beschermd. 
  • Op 29 november 2007 werd het Koninklijk Instituut voor Kunstwetenschappen (KIK) als monument beschermd. 

“Horizon 50-200”: toekomstvisie voor het Jubelpark 

In 2030 viert België haar 200-jarig bestaan. In het kader hiervan  werd in september 2022 de “vzw Horizon 50-200” opgericht. Deze adviesgroep zal een toekomstvisie uitwerken voor het Jubelpark en haar gebouwen. De bedoeling is om van de site tegen 2030 het kloppend hart van Brussel en Europa te maken. 

Enkele van de doelstellingen zijn om de gebouwen in het park te restaureren met ook aandacht voor ecologische aspecten, de musea inclusiever en uitdagender te maken, een vernieuwde programmatie te voorzien die wetenschap en kunst met elkaar verbindt en innovatie bevordert,…

De vzw Horizon 50-200 betrekt hierbij alle betrokken actoren: de federale overheid (waaronder de Regie der Gebouwen), het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, de stad Brussel, de gemeente Etterbeek en haar inwoners, de Europese partners uit de wijk,…

Meer info

Renovatie van de gevels en het schrijnwerk (Autoworld en War Heritage Institute)

De Regie der Gebouwen restaureert van 2024 tot 2027 de gevels en het buitenschrijnwerk van de gebouwen van het War Heritage Institute (Legermuseum) en van Autoworld. De Federale Ministerraad gaf op 23 december 2022 zijn akkoord.   

De restauratiewerken worden in 4 fasen uitgevoerd die elkaar overlappen, zodat wanneer de uitvoering van de ene fase bezig is, de voorbereiding voor de andere fase van start gaat. De totale kostprijs wordt geschat op 27,7 miljoen euro, inclusief btw. 

Aan de werken gaan voorbereidende studies vooraf, zoals een asbestinventaris, opmetingen van de gevels, analyse van de materialen en schadebeeld van de gevels, bouwhistorische en materiaal-technische studies en stabiliteitsonderzoek.

Gelet op het beschermd statuut van het Jubelpark en de gebouwen, worden de werken uitgevoerd in samenwerking met de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen. 

Dit project volgt op de renovatie van de daken van de musea in het Jubelpark, een grootschalig project dat in 2018 werd aangevat en in de zomer van 2024 zal voltooid zijn.  De werken kaderen in het Federaal Relanceplan. 

Dankzij de restauratie en renovatie van de daken en de gevels van de musea, zal hun HVAC-verbruik (ventilatie, klimaatregeling en verwarming) met 20 tot 30% verminderd kunnen worden.

Werken in 4 fasen (2024-2027)

  • Fase 1: Luchtvaarthal Legermuseum (2024-2025) 

In een eerste fase worden de gevels en het buitenschrijnwerk van de Luchtvaarthal van het Legermuseum gerestaureerd. De bedoeling is enerzijds om het gebouw energetisch te verbeteren en anderzijds om de metalen structuren in de gevels te behandelen, die roestvorming vertonen.  

De Luchtvaarthal met zijn uitzonderlijke collectie van luchtvaartuigen blijft open voor het publiek. 

Zowel de noordelijke achtergevel van de Luchtvaarthal (aan de IJzerlaan), als de oostelijke zijgevel (aan de Ridderschapslaan) en een deel van de westelijke zijgevel (die grenst aan het gebouw van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium) worden gerestaureerd. De voorgevel van de Luchtvaarthal, die uitgeeft op de esplanade, werd al in 2013 volledig gerestaureerd en valt buiten de scope van deze opdracht.  

De gevels bestaan uit een metalen structuur met invulmetselwerk in baksteen en/of natuursteen. Het buitenschrijnschrijnwerk bestaat hoofdzakelijk uit metaal. 

De werken startten in mei 2024 en duren ongeveer een jaar. Ze omvatten:

  • De reiniging van de gevels.
  • Het restaureren van het metselwerk en houten schrijnwerk.
  • Het demonteren en vervangen van het metalen buitenschrijnwerk en de glaspartijen.

Er zijn ook verschillende energetische verbeteringen voorzien. Zo worden de glaspartijen in de achtergevel (700 m²) van de Luchtvaarthal vervangen door vacuüm isolerende beglazing. Achter de zinken gevelbekleding van de achtergevel wordt isolatie geplaatst (802 m²). 

De glaspartijen in de oostelijke zijgevel van de Luchtvaarthal worden vervangen door thermisch isolerend restauratieglas (197 m²). Er worden ook nieuwe thermisch onderbroken metalen profielen (197 m²) geplaatst en een nieuwe geïsoleerde metalen schuifpoort.

  • Fase 2: Autoworld (2025-2026)

In de tweede fase worden alle gevels van Autoworld, met inbegrip van de voorgevel aan de esplanade gerestaureerd.

  • Fase 3: Bordiauhal en voor- en binnengevels Legermuseum (2026-2027)

Fase 3 (de omvangrijkste) omvat verschillende gevels van het Legermuseum, waaronder de gevels van de Bordiauhal en de voorgevel aan de zijde van de esplanade. Ook de buitengevels rondom de dienstingang worden aangepakt. 

  • Fase 4: Triomfboog en Hemicycle (2027)

In de laatste fase wordt de Triomfboog en de halfronde open buitengalerij (hemicycle) aangepakt waarbij ook de bronzen beelden aan de Triomfboog gereinigd zullen worden.

Technische fiche (fase 1 - gevelrestauratie Luchtvaarthal)

Eigenaar: Belgische Staat
Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
Gebruiker: Legermuseum
Aannemer: Monument Vandekerckhove 
Duur van de werken: 2024-2025
Kostprijs: 3,4 miljoen euro (inclusief btw)

Renovatie van de daken

De ministerraad heeft in 2016 groen licht gegeven voor de dringende renovatie van enerzijds de daken van het Museum Kunst & Geschiedenis (MKG), het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis (Legermuseum) en Autoworld in het Jubelpark, en anderzijds de daken van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België bij de Kunstberg in Brussel.

Wat betreft de daken in het Jubelpark gaat het om een globale federale investering van ongeveer 21 miljoen euro, gefinancierd door de Regie der Gebouwen en door Beliris. De Regie der Gebouwen staat in voor de financiering van de renovatie van de daken van het Legermuseum en Autoworld. In de zomer van 2016 liet ze de daken van de hele Jubelparksite opmeten.

Werken in 4 fasen

Gelet op de omvang van de dakoppervlakte (meer dan 31.000 m² of zo’n 6 voetbalvelden) worden de daken in het Jubelpark in vier fasen gerenoveerd.

In de eerste fase (oktober 2018 - september 2020) werden volgende daken gerenoveerd:

  • het dak van de vierkante koer (MKG)
  • het dak rond de kloostertuin (MKG)
  • het dak van de Narthex (MKG)
  • een gedeelte (drie traveeën groot) van de verticale glaspartijen van het dak van de (Legermuseum)

De tweede fase (december 2019 - juni 2021) hield de renovatie in van:

  • het dak van de Rotonde (MKG);
  • het dak rond de Japanse tuin (MKG);
  • het dak van het gebouw ‘Oudheid’ (MKG);
  • het dak van de eerste hemicycle.

De derde fase (januari 2021 - juli 2023) hield de renovatie in van:

  • het dak van Autoworld;
  • het dak van de ateliers van het MKG.

De vierde fase (maart 2022 - zomer 2024) houdt de renovatie in van:

  • de resterende verticale glaspartijen van het dak van de luchtvaarthal (Legermuseum);
  • de dakbekleding (terrassen) op de Triomfboog;
  • de glazen opstanden van de Duitse zaal (Legermuseum);
  • de glasstrook van de historische en technische zalen (Legermuseum).

Jubelpark

De daken van het Legermuseum waren nog in goede staat en daarom was het oorspronkelijk de bedoeling om enkel de verticale glaspartijen en de lichtstraten van de daken te vernieuwen. 
Als gevolg van de stormen Ciara en Dennis in februari 2020 kwam echter een deel van de zinken dakbedekking van de Bordiauhal van het Legermuseum los, waardoor er ook voor dit deel in 2020 herstellingswerken moesten uitgevoerd worden. 

Verschillende types van daken

De daken van het Museum Kunst & Geschiedenis bestaan uit een combinatie van een gebinte in hout, metaal en beton. Het grootste gedeelte van het dak is bekleed met zink dat op verschillende plaatsen doorbroken is door grote glaspartijen. De daken die uitgeven op de kloostertuin zijn bedekt met leien.

Het dak van de Bordiauhal (Legermuseum), de grote hallen (Autoworld en Legermuseum) en de halfcirkelvormige hallen (onderdeel van het Legermuseum) bestaan uit een metalen structuur bedekt met zink en doorbroken door verschillende glaspartijen. 

De werken aan de daken in het Jubelpark bestaan uit:

  • het vernieuwen van de dakbedekking uit lood, zink, EPDM en leien;
  • het aanbrengen van thermische isolatie;
  • het vernieuwen van de dakkoepels;
  • het renoveren van de lichtstraten en verticale glaspartijen (Legermuseum en Autoworld) zonder afbreuk te doen aan het uitzicht;
  • het plaatsen van zonwerende, thermische isolerende beglazing;
  • het verbeteren van de regenwaterafvoer;
  • het verwijderen van dak-elementen die niet meer in gebruik zijn (schoorstenen, ventilatiebuizen, enz.);
  • het restaureren van de deksteen uit blauwe hardsteen en herstelling van de voegen;
  • het verbeteren van de levenslijnen en ladders om de veiligheid bij onderhoudswerken te verbeteren;
  • het vernieuwen van de bliksemafleiders.

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
Aannemer: SIX bvba
Totale dakoppervlakte: ca. 31.000 m² waarvan

  • 18.485 m² MKG
  • 3.490 m² Legermuseum
  • 9.095 m² Autoworld

Duur van de werken: oktober 2018 – zomer 2024
Globale investering: ongeveer 21 miljoen euro (inclusief BTW)

  • 52,5 % gefinancierd door de Regie der Gebouwen
  • 47,5 % gefinancierd door Beliris

Parkeervrije zone

Het is sinds 2020 verboden te parkeren op de esplanade van het Jubelpark en de laan achter de Triomfboog. Sinds 1 januari 2023 geldt dit verbod ook voor bussen en tijdens evenementen. 

Enkel bezoekers met een handicap (parkeerkaart verplicht) en leveranciers (enkel voor laden en lossen) mogen er nog parkeren.

Lees hier hoe u het Jubelpark kunt bereiken met het openbaar vervoer, de fiets of de wagen.

Meer info over de bereikbaarheid van de verschillende musea in het Jubelpark kan u terugvinden op hun websites:

Evenementen in het Jubelpark

Lees hier hoe een aanvraag kan doen om een evenement in het Jubelpark te organiseren.

Haalbaarheidsstudie

Van 2021 tot 2023 werd een haalbaarheidsstudie uitgevoerd rond de herinrichting en de binnenrestauratie van het Museum Kunst & Geschiedenis (MKG) en het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) in het Jubelpark. 

Er werd onderzocht wat mogelijk en nodig is om te voldoen aan de toekomstvisies van beide instellingen. De sites werden ook opgemeten en er werd onderzocht welke synergiën mogelijk zijn. 

De haalbaarheidsstudie werd afgerond in augustus 2023, waarna Beliris als gedelegeerd bouwheer het project heeft overgenomen van de Regie der Gebouwen. 

Op basis van de haalbaarheidsstudie zal er per instelling een specifieke studie (een “masterplan” met voorontwerp, stedenbouwkundige vergunningsaanvraag, project, enz.) opgemaakt worden voor de binnenrestauratie en herinrichting. Vervolgens zullen de werken van start kunnen gaan. 

Technische fiche 

Eigenaar: Belgische Staat
Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
Gebruikers: Museum Kunst & Geschiedenis en Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium
Studieteam: Maatschap Sumproject – Ellips
Duur van de haalbaarheidsstudie:  van september 2021 tot augustus 2023 
Kostprijs haalbaarheidsstudie: ongeveer 1,6 miljoen euro, inclusief btw

Verlichting in het Jubelpark

De verlichting van het Jubelpark en van de gebouwen die er zich bevinden, zet dit Brusselse erfgoed in de kijker.

Om van deze verlichting te kunnen blijven genieten en tegelijkertijd de energieconsumptie en de lichtpollutie te beperken, werd een lichtplan uitgewerkt dat door Beliris uitgevoerd werd. De Regie der Gebouwen financierde een gedeelte van deze werken.  

Deze erfgoedkundige herwaardering betreft de gevels van de gebouwen rond de Esplanade, de noordelijke en zuidelijke hal, de halfcirkelvormige zuilengalerij, de Bordiauhal, het Paviljoen van de Oudheid, de Prinses Elisabeth-vleugel, de rotonde en – uiteraard – de Triomfboog van het Jubelpark.

Het betrof volgende werken:

  • de schijnwerpers, bekabeling en bevestigingen werden vervangen door nieuwe toestellen. Deze werden voorzien rond de gebouwen en op de vele paden rond de halfcirkelvormige Zuilengalerij en de Terrassen, alsook op de betrokken gebouwen;
  • voorafgaande controles en aanpassingen op het einde van de werken;
  • afstellen van de elektrische installaties en de installatie van een gecentraliseerd beheersysteem voor zowel de openbare verlichting als voor de andere verlichting.

In het lichtplan werd een nieuwe scenografische verlichting voor het Jubelpark uitgewerkt die de bestaande constructies eerbiedigt, met onopvallende bevestigingen die subtiel aansluiten op de gevels.

Dankzij een gecentraliseerd beheer wordt de verlichting aangepast in functie van de seizoenen en het moment van de avond of de nacht. Dit laat toe om de energiefactuur met ongeveer de helft te verlagen en de lichtpollutie te beperken, en tegelijkertijd deze emblematische architectuur op subtiele wijze in de kijker te zetten.

Het totaalbedrag voor de werken bedroeg ongeveer 1.580.000 euro, BTW inbegrepen. De Regie der Gebouwen investeerde ongeveer 484.000 euro, BTW inbegrepen.  

Installatie van warmtekrachtkoppelingen

In 2023 werd een nieuwe samenwerkingsovereenkomst afgesloten met Sibelga om de bestaande warmtekrachtkoppelingen op de Jubelparksite in Brussel te vervangen, en zo de milieu-impact te verminderen van de energieproductie voor de gebouwen op de site.

Dit project volgt op de uitstekende resultaten die verkregen werden via de eerste overeenkomst, die eind 2024 ten einde loopt. Dankzij de inwerkingstelling in oktober 2014 heeft de warmtekrachtkoppelingsinstallatie tot nu toe een totale besparing op de verwarmingsfactuur mogelijk gemaakt van meer dan 1 miljoen euro en een jaarlijkse vermindering van de CO2-uitstoot met 730 ton.

Het nieuwe contract voorziet een certificering van de nieuwe installatie vóór 1 januari 2025 en een erfpacht van tien jaar.

Het doel van de Regie der Gebouwen is om op efficiëntere en duurzamere wijze de nodige energie te produceren voor de werking van de overheidsgebouwen die ze beheert. 

Sibelga krijgt als eigenaar van de warmtekrachtkoppelingseenheid de groenestroomcertificaten, en dit als tegenprestatie voor de tenlasteneming van de vervanging van de bestaande warmtekrachtkoppelingen door een nieuw filtratiesysteem, alsook voor de werkingskosten (aankoop van gas, onderhoud, verzekeringen, enz.). De elektriciteit die gelijktijdig wordt opgewekt, zal ze recupereren en in het distributienet injecteren om de verliezen te compenseren die inherent zijn aan elk elektriciteitsnet.

Persberichten

 

Laatst gewijzigd in mei 2024.