Dendermonde
Nieuwe gevangenis

Federale Overheidsdienst Justitie

Terrein aan het Oud Klooster
9200 Dendermonde

Bekijk meer foto's

Terug naar Projecten

Voor de nieuwe gevangenis in Dendermonde sloot de Regie der Gebouwen een contract af met het consortium BAM PPP voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud (gedurende 25 jaar) van de gevangenis. Het gaat om een gevangenis voor 444 mannelijke gedetineerden.

DBFM-opdracht

De Regie der Gebouwen treedt op als bouwheer; de gevangenis wordt gerealiseerd via een “DBFM-opdracht”, wat staat voor “Design”, “Build”, “Finance” en “Maintain”. Het gaat om een publiek-private samenwerking, waarbij een privépartner (in dit geval dus het consortium BAM PPP) instaat voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van de gevangenis gedurende 25 jaar.

De Belgische Staat is onmiddellijk eigenaar van het gebouw en zal gedurende 25 jaar een jaarlijkse beschikbaarheidsvergoeding van ongeveer 15 miljoen euro betalen aan het consortium BAM PPP. 

Voorbereiding op herintegratie

Het concept van de gevangenis is vernieuwend en sluit aan bij een humane en evoluerende visie op detentie. Die visie is gericht op de voorbereiding van de gedetineerde op de herintegratie in de samenleving. De gevangenis ziet er uit als één geheel, maar tegelijkertijd blijven de gescheiden functies van elkaar te onderscheiden. Dat draagt bij tot een goed oriëntatiegevoel en stimuleert het gemeenschapsgevoel.

De bouwdelen

Het gevangeniscomplex zal uit vier afzonderlijke bouwdelen bestaan:

  • Het inkomgebouw, inclusief de strafuitvoeringsrechtbank.
  • Het dienstengebouw, dat zal bestaan uit kantoren voor de administratie, een sportcomplex, een bezoekerscomplex, de afdeling beperkte detentie en een onthaalcomplex voor de gedetineerden.
  • Het cellulair gedeelte, dat niet werd ontworpen volgens het traditionele stervormige vingermodel, maar volgens een kruismodel. Daardoor is er meer ruimte tussen de verschillende vleugels. Er worden vier vleugels voorzien die rond één centrale toezichtskern worden gebracht, ook wel “panopticon” genoemd.

    Het cellulair gebouw zal bestaan uit drie verdiepingen en een zolder met technische installaties. Door de helling van het dak kan er via de rechtopstaande ramen veel licht doordringen tot in de cellenvleugels.

    De cellenvleugels zelf zullen bestaan uit open galerijen, voor meer transparantie en een groter veiligheidsgevoel. Door hun specifieke vorm ontstaan er atria, binnenplaatsen, die centrale ruimtes creëren. Ze worden langs de kant van de centrale toezichtskern gebouwd, zodat de werknemers een goed zicht hebben op de celdeuren. 

    Het cellengedeelte zal cellen bevatten voor één of twee personen. Elke cel wordt voorzien van sanitair. Bij de inrichting gaat veel aandacht naar overzichtelijkheid, veiligheid en een goede ruimtelijke belevingskwaliteit.

  • Het logistieke gebouw met ateliers, keuken en een wasserij. 
     

De overgang tussen deze vier afzonderlijke bouwdelen gebeurt via verbindingsgangen. Zij zullen veel glas bevatten, met een strook van glazen lamellen zodat buitenlucht, geuren en geluiden in de ruimte kunnen binnenkomen.

Ten slotte zal de gevangenis twee gesloten “wandelingen” hebben en worden er ook vier binnentuinen aangelegd; voor elke tuin zal de beplanting aangepast zijn aan het seizoen.

De buitenperimeter zal variëren in functie van het landschap. Rond de gevangenis wordt een watergracht aangelegd en een ruime groenzone (bomen en struiken) voorzien, die als visuele en akoestische buffer dient voor de omwonenden. Er wordt ook een bezoekersparking voorzien.

Toegankelijkheid

Het hele complex zal integraal toegankelijk zijn voor personen met beperkte mobiliteit. Zo worden onder meer aangepaste parkeerplaatsen en cellen en aangepast sanitair voorzien en ribbeltegels voor slechtzienden in het bezoekersgebouw.

Ligging

Voor de bouw van de gevangenis moest een locatie gevonden worden die geschikt was en die minstens negen hectare groot was.

Na onderzoek van meerdere locaties werd een geschikt terrein gevonden met voldoende oppervlakte aan het Oud Klooster in Dendermonde. De oppervlakte van het terrein bedraagt 11 hectare, met een lengte van ongeveer 350 meter en een breedte van ongeveer 450 meter. De gronden zijn eigendom van de Belgische staat.

Het terrein ligt ten zuidwesten van de stad, in een open gebied afgebakend door de oude loop van de Dender in het westen, de spoorweglijn in het zuiden en de oude stadsvesten in het oosten.

Planning

Aanleg toegangsweg 

Ter voorbereiding van de bouw van de gevangenis werden werken uitgevoerd voor de ontsluiting ervan. Zo werd er een toegangsweg aangelegd die aansluiting geeft op de Tragel ter hoogte van de Ooiebrug (Gentsesteenweg). In maart 2020 werd een nieuwe brug over de Oude Dender geplaatst, die deel uitmaakt van deze toegangsweg. 

Op deze kaart staat de inplanting van de toegangsweg weergegeven.  

De aanplanting van bomen, hagen en struiken is aangewezen in het volgend plantseizoen, namelijk in november 2020.

Bouw gevangenis

De bouw van de gevangenis zelf start op 11 augustus 2020, de voltooiing ervan is voorzien tegen eind 2022. 

Er zijn wel al enkele voorbereidende werken gestart, zoals het uitzetten van het terrein, de werfinstallatie en het rooien van bomen. 
In de Meersstraat werd er een onderboring onder het spoor uitgevoerd voor een nieuw tracé van het elektriciteitsnet waar de gevangenis ook op zal aansluiten.

Van augustus tot eind september 2020 worden grondwerken op de site van de gevangenis uitgevoerd en wordt de buurtweg 25 omgelegd. Andere buurtwegen die over het terrein lopen, kunnen vanaf 11 augustus 2020 niet meer gebruikt worden. 

Midden september 2020 worden de funderingswerken aangevat, die zullen duren tot eind oktober 2020. 

Vervolgens beginnen de ruwbouwwerken en zullen er torenkranen op het terrein geplaatst worden.

De hinder voor de buurtbewoners wordt zoveel mogelijk beperkt. Meer info over de impact van de werken kan u terugvinden op de website van de Stad Dendermonde.  

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Bouwheer: Regie der Gebouwen
Eindgebruiker: Federale Overheidsdienst Justitie
DBFM-consortium: BAM PPP
Consultancy: Stibbe (legal), Rebel Advisory (finance), eld (technical)
Duur van de werken: augustus 2020 – eind 2022
Termijn terbeschikkingstelling: 25 jaar (daarna neemt de federale staat de gevangenis over)
Beschikbaarheidsvergoeding: ongeveer 15 miljoen euro per jaar (BTW inbegrepen), gedurende 25 jaar
Oppervlakte site: 11 ha
Oppervlakte gevangenis (bruto): ongeveer 31.000 m²
Capaciteit: 444 plaatsen

 

Beelden: © BAM/POLYGON Graphics. Ontwerp: Stéphane Beel Architects en Jaspers-Eyers Architects nv, Archivolt Architecten, landschapsarchitect Pauwels Ontwerpbureau.

 

Laatst gewijzigd op 30 juli 2020.

Fotogalerij

In de fotogalerij hieronder vindt u 6 foto's van het project. Om een foto te vergroten: klik op de foto