Dendermonde
Nieuwe gevangenis

Federale Overheidsdienst Justitie

Terrein aan het Oud Klooster
9200 Dendermonde

Bekijk meer foto's

Terug naar Projecten

De Regie der Gebouwen sloot een contract af met het consortium BAM PPP voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud (gedurende 25 jaar) van de gevangenis. Het gaat om een gevangenis voor 444 mannelijke gedetineerden. De werken startten in 2020 en de gevangenis zal eind 2022 afgewerkt zijn. 

DBFM-opdracht

De Regie der Gebouwen treedt op als bouwheer; de gevangenis wordt gerealiseerd via een “DBFM-opdracht”, wat staat voor “Design”, “Build”, “Finance” en “Maintain”. Het gaat om een publiek-private samenwerking, waarbij een privépartner (in dit geval dus het consortium BAM PPP) instaat voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van de gevangenis gedurende 25 jaar.

De federale staat zal gedurende 25 jaar een jaarlijkse beschikbaarheidsvergoeding van ongeveer 15 miljoen euro betalen aan het consortium BAM PPP. Op het einde van het contract neemt de federale staat de gevangenis over.

Voorbereiding op herintegratie

Het concept van de gevangenis is vernieuwend en sluit aan bij een humane en evoluerende visie op detentie waarbij  de voorbereiding van de gedetineerde op de herintegratie in de samenleving centraal staat. De gevangenis ziet er uit als één geheel, maar tegelijkertijd blijven de gescheiden functies van elkaar te onderscheiden. Dat draagt bij tot een goed oriëntatiegevoel en stimuleert het gemeenschapsgevoel.

De bouwdelen

Het gevangeniscomplex zal uit vier afzonderlijke bouwdelen bestaan:

  • Het inkomgebouw, inclusief de strafuitvoeringsrechtbank.
  • Het dienstengebouw, dat zal bestaan uit kantoren voor de administratie, een sportcomplex, een bezoekerscomplex, de afdeling beperkte detentie en een onthaalcomplex voor de gedetineerden.
  • Het cellulair gedeelte, dat niet werd ontworpen volgens het traditionele stervormige vingermodel, maar volgens een kruismodel. Daardoor is er meer ruimte tussen de verschillende vleugels. Er worden vier vleugels voorzien die rond één centrale toezichtskern worden gebracht, ook wel “panopticon” genoemd.

    Het cellulair gebouw bestaat uit drie verdiepingen en een zolder met technische installaties. Door de helling van het dak dringt er via de rechtopstaande ramen veel licht tot in de cellenvleugels.

    De cellenvleugels zelf zullen bestaan uit open galerijen, voor meer transparantie en een groter veiligheidsgevoel. Door hun specifieke vorm ontstaan er atria, binnenplaatsen, die centrale ruimtes creëren. Ze worden langs de kant van de centrale toezichtskern gebouwd, zodat de bewakers een goed zicht hebben op de celdeuren. 

    Het cellengedeelte bevat cellen voor één of twee personen. Elke cel is voorzien van sanitair. Bij de inrichting gaat veel aandacht naar overzichtelijkheid, veiligheid en een goede ruimtelijke belevingskwaliteit.

  • Het logistieke gebouw met ateliers, keuken en een wasserij. 
     

De vier afzonderlijke bouwdelen worden met elkaar verbonden via gangen met veel glas en met een strook van glazen lamellen zodat buitenlucht, geuren en geluiden in de ruimte kunnen binnenkomen.

Ten slotte zal de gevangenis twee gesloten “wandelingen” hebben en worden er ook vier binnentuinen aangelegd; voor elke tuin zal de beplanting aangepast zijn aan het seizoen.

Rond de gevangenis wordt een watergracht aangelegd en een ruime groenzone (bomen en struiken) voorzien, die als visuele en akoestische buffer dient voor de omwonenden. Er wordt ook een personeels- en bezoekersparking voorzien.

Toegankelijkheid

Het complex zal volledig toegankelijk zijn voor personen met beperkte mobiliteit. Zo worden onder meer aangepaste parkeerplaatsen en cellen en aangepast sanitair voorzien en ribbeltegels voor slechtzienden in het bezoekersgebouw.

Ligging

De gevangenis wordt gebouwd aan het Oud Klooster in Dendermonde. De oppervlakte van het terrein bedraagt 11 hectare, met een lengte van ongeveer 350 meter en een breedte van ongeveer 450 meter. De gronden zijn eigendom van de Belgische staat.

Het terrein ligt ten zuidwesten van de stad, in een open gebied afgebakend door de spoorweglijn in het zuiden, de Dender in het westen, de Oude Dender in het noorden en de oude stadsvesten in het oosten.

Planning

Aanleg toegangsweg 

Ter voorbereiding van de bouw van de gevangenis werd eerst een toegangsweg aangelegd die aansluiting geeft op de Tragel ter hoogte van de Ooiebrug (Gentsesteenweg). In maart 2020 werd een nieuwe brug over de Oude Dender geplaatst, die deel uitmaakt van deze toegangsweg. 

Op deze kaart staan de toegangsweg (in het rood) en het terrein voor de toekomstige gevangenis (in het geel) weergegeven:

oud_klooster_maps_-_brug_met_toegangswerf_0.jpg

Bouw gevangenis

De bouw van de gevangenis startte op 11 augustus 2020, de voltooiing ervan is voorzien tegen eind 2022. 

Tijdens de werken wordt de hinder voor de buurtbewoners zoveel mogelijk beperkt. Meer info over de impact van de werken kan u terugvinden op de website van de Stad Dendermonde.  

Stand van zaken

Op 1 juli 2021 vond de symbolische meiboomviering plaats naar aanleiding van het einde van de ruwbouwwerken.  

In de loop van de komende maanden worden de verschillende gebouwen waaruit de gevangenis bestaat, wind- en waterdicht gemaakt en voorzien van technieken.  

Het inkomgebouw is al volledig afgewerkt, op de schilderwerken en het meubilair na. 

Ook de parking en de perimetermuur zijn al deels afgewerkt. 

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Bouwheer: Regie der Gebouwen
Eindgebruiker: Federale Overheidsdienst Justitie
DBFM-consortium: BAM PPP
Consultancy: Stibbe (legal), Rebel Advisory (finance), eld (technical)
Duur van de werken: augustus 2020 – eind 2022
Termijn terbeschikkingstelling: 25 jaar (daarna neemt de federale staat de gevangenis over)
Beschikbaarheidsvergoeding: ongeveer 15 miljoen euro per jaar (BTW inbegrepen), gedurende 25 jaar
Oppervlakte site: 11 ha
Oppervlakte gevangenis (bruto): ongeveer 31.000 m²
Capaciteit: 444 plaatsen

 

Beelden: © BAM/POLYGON Graphics. Ontwerp: Stéphane Beel Architects en Jaspers-Eyers Architects nv, Archivolt Architecten, landschapsarchitect Pauwels Ontwerpbureau.

 

Laatst gewijzigd op 1 juli 2021.