In augustus 2025 startten de werken voor het vertrekcentrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel. Het vertrekcentrum zal tegen eind 2026 klaar zijn en opvang bieden aan personen die onwettig in België verblijven (capaciteit van 50 plaatsen). Dit project maakt het mogelijk om het terugkeerbeleid efficiënter en humaner te laten verlopen.
Nieuwe infrastructuur voor een humaner terugkeerbeleid
In 2017 keurde de Ministerraad het “Masterplan Gesloten Centra” goed, dat in de bouw voorzag van twee nieuwe gesloten centra in België, namelijk in Zandvliet en Jumet.
Het Masterplan werd in 2022 sterk geoptimaliseerd tot een “Geïntegreerd Infrastructuurplan Terugkeer”. De bedoeling van dit plan is om de capaciteit in de gesloten centra uit te breiden met zo’n 500 plaatsen, maar ook om er de leefbaarheid te verbeteren. Dit nieuwe plan voorziet naast de uitbreiding met Zandvliet en Jumet ook in de vervanging van het gesloten centrum van Brugge door een nieuw gesloten centrum in Jabbeke en een vertrekcentrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel.
Er zijn momenteel zes gesloten centra in België (twee in Steenokkerzeel en één in Brugge, Merksplas, Vottem en Holsbeek), die beheerd worden door de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). In deze centra worden personen opgenomen die onwettig in ons land verblijven, en dit in afwachting van hun gedwongen terugkeer.
Het vertrekcentrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel is het eerste van de vier nieuwe gesloten centra dat gerealiseerd zal worden en zal plaats bieden aan 50 personen. In het centrum zullen vreemdelingen verblijven die reeds geïdentificeerd zijn en voor wie er op zeer korte termijn een gedwongen verwijdering ingepland staat.
De realisatie van de nieuwe terugkeercentra wordt nauw opgevolgd door de werkgroep infrastructuurplan terugkeer, met daarin de Dienst Vreemdelingenzaken, de Regie der Gebouwen en vertegenwoordigers van de respectievelijke voogdijministers.
Planning van het project
De Regie der Gebouwen heeft de opdracht voor het ontwerp, de bouw en het onderhoud van het vertrekcentrum in juni 2024 toegewezen aan het consortium Ibens – Detoo Architects. Het gaat om een zogenaamde “DBM”-opdracht (“Design”, “Build” en “Maintain”).
De werken gingen midden augustus 2025 van start en zouden tegen eind 2026 voltooid zijn.
Locatie
Het centrum voor kort verblijf in Steenokkerzeel zal gebouwd worden tussen de al bestaande gesloten centra in Steenokkerzeel, namelijk het “Transit Centrum Caricole” en “Repatriëringscentrum 127bis”.
Er zijn 50 individuele kamers voorzien in het toekomstige nieuwe centrum. De bewoners zullen er enkele dagen verblijven in afwachting van hun uitzetting uit het land. Dankzij de nabijheid van de luchthaven van Zaventem zal deze terugkeer vlotter en humaner kunnen verlopen. Het centrum biedt eveneens een antwoord op actuele operationele moeilijkheden, zoals het vervoer van vreemdelingen die op een zeer vroeg uur in de luchthaven aanwezig moeten zijn. Daarnaast richt dit centrum zich op het verder specialiseren van de verwijderingsprocedure, zowel in het stimuleren van vertrek als in de praktische uitvoering van de genomen maatregelen.
De kamers zullen verdeeld worden over twee bewonersvleugels. Er worden ook ontspannings- en buitenruimtes voorzien, evenals kantoorruimtes en een medische vleugel.
Energetische maatregelen en toegankelijkheid
Het zal een “BEN”-gebouw zijn (bijna-energieneutraal), met onder andere driedubbele beglazing, zonnepanelen, ventilatie met warmteterugwinning, externe zonwering tegen oververhitting,… De verwarming gebeurt via lucht-water warmtepompen die de elektrische energie op een efficiënte manier omzetten in thermische energie. Door de toepassing van al deze maatregelen zal het primaire energieverbruik gedekt worden met ongeveer 40% hernieuwbare energie.
Er worden 11 regenwaterputten geïnstalleerd met een totale capaciteit van 220.000 liter en het regenwater zal hergebruikt worden voor de spoeling van de toiletten, de uitgietbakken van de kuisbergingen en de buitenkraantjes.
Het gebouw zal ook voldoen aan de wettelijke eisen rond toegankelijkheid voor personen met beperkte mobiliteit. In elke bewonersvleugel zal er ook één bewonerskamer zijn die rolstoeltoegankelijk is.
Technische fiche
- Eigenaar: Belgische Staat
- Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
- Gebruiker: Dienst Vreemdelingenzaken (FOD Binnenlandse Zaken)
- DBM-consortium: Ibens - DETOO Architects
- Firma’s van het consortium:
- Aannemer: Ibens
- Ontwerp en opvolging werken: DETOO Architects
- Studiebureau voor de technieken: De Klerck Engineering
- Onderhoud voor een periode van 9 jaar: VINCI Facilities
- Duurtijd van de werken: 2025-2026
- Kostprijs: 21,3 miljoen euro, inclusief btw. Deze kostprijs is inclusief het onderhoud gedurende negen jaar, dat ten laste is van de Dienst Vreemdelingenzaken en 1,9 miljoen euro bedraagt.
- Opvangcapaciteit: 50 plaatsen
- Bruto oppervlakte van het gebouw: 3.630 m²
Dossier geactualiseerd in november 2025.
