Restauratie van de gevels

Terug naar de projectpagina over het Justitiepaleis

Gezien de omvang en de complexiteit van de gevels, wordt de restauratie in 3 fasen uitgevoerd.

In de eerste fase worden de gevel aan de kant van het Poelaertplein, met inbegrip van het peristilium en het plein dat zich voor het Justitiepaleis bevindt, en de sokkel van de koepel gerestaureerd.

De gevels aan de kant van De Wynantsstraat, de Wolstraat en de Minimenstraat, evenals de gevels aan de binnenkoeren en kelders, worden in de volgende twee fasen aangepakt. 

Het is ook de bedoeling om de energieprestaties van het gebouw aanzienlijk te verbeteren. Zo zullen bijvoorbeeld de ramen aangepast worden met het oog op duurzaam energieverbruik (thermische prestatie, warmtetransmissie).

Gezien de beschermde status van het Justitiepaleis, volgen de Directie Cultureel Erfgoed van het Brussels Gewest en de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen het project mee op.

Zo zal het oorspronkelijke uitzicht van het Justitiepaleis behouden moeten blijven. Bij de vervanging van gevelstenen bijvoorbeeld, zullen op maat gemaakte stenen moeten gebruikt worden die afkomstig zijn uit de originele steengroeves (de steengroeve van Comblanchien in de Franse Bourgogne-streek en de groeve van blauwe hardsteen in Soignies).

Fase 1 van de gevelrestauratie: hoofdgevel en sokkel van de koepel

Fase 1 van het project bestaat uit 2 luiken:

  • de renovatie en restauratie van de hoofdgevel aan het Poelaertplein, inclusief het peristilium en het plein dat zich voor het Justitiepaleis bevindt; 
  • de renovatie en restauratie van de gevels van de sokkel van de koepel van het Justitiepaleis.

2021-2024: Restauratie hoofdgevel

In maart 2021 ging de deelfase voor de restauratie en renovatie van de hoofdgevel van start. 

Hierbij werden eerst de stellingen aan de hoofdgevel verstevigd en aangepast aan de huidige normen. Deze stellingen werden begin de jaren 2000 geplaatst als een preventieve veiligheidsmaatregel om mogelijke vallende stenen op te vangen. Hierdoor kon de hoofdingang van het Justitiepaleis functioneel en toegankelijk blijven.

De aanpassing van de stellingen maakte het mogelijk de restauratiestudie voor de hoofdgevel aan te vatten en al proefrestauraties uit te voeren. 

De restauratiestudie zal afgerond zijn in het voorjaar van 2023. 

Alvorens de restauratiewerken zelf van start kunnen gaan, moeten de nodige vergunningen en attesten aangevraagd worden, en een aannemer aangesteld worden via een openbare aanbestedingsprocedure. De aanvraag voor de unieke vergunning van de eerste fase werd ingediend op 8 december 2022. 

De werken aan de hoofdgevel zouden midden 2023 van start gaan en tegen eind 2024 voltooid zijn. 

Het respecteren van deze planning zal afhangen van elementen die niet met de werken zelf hebben te maken, zoals de aanvraag van de unieke vergunning en de procedure voor de gunning van de opdracht, evenals van elementen die eigen zijn aan de restauratiewerf, zoals de hoeveelheid stenen die gerestaureerd moeten worden en de weersomstandigheden.

2022-2026: Restauratie sokkel van de koepel

In april 2022 ging de deelfase voor de restauratie en renovatie van de gevels van de sokkel van de koepel van start. 

Naar analogie van de hoofdgevel, worden eerst de stellingen aangepast en een restauratiestudie en proefrestauraties uitgevoerd. 

De procedure voor de gunning van de aanpassingswerken aan de stellingen loopt nog.

De aanpassingswerken aan de stellingen zouden begin 2023 van start gaan. Begin 2023 worden ook de restauratiestudie en de proefrestauraties voor de gevels van de koepel opgestart. 

Alvorens de restauratiewerken zelf van start kunnen gaan, moeten de nodige vergunningen en attesten aangevraagd worden, en een aannemer aangesteld worden via een openbare aanbestedingsprocedure.

De werkzaamheden zouden midden 2025 beginnen en rond eind 2026 voltooid zijn. 

Fase 2 en 3 van de gevelrestauratie

De keuze van de zones die in de tweede en in de derde fase zullen behandeld worden, is nog niet definitief vastgelegd. Op basis van de resultaten van de eerste restauratiestudies van fase 1, zal de planning van de andere twee fasen bijgewerkt worden.  

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Opdrachtgever: Regie der Gebouwen
Gebruiker: FOD Justitie
Studiebureau restauratiestudie gevels: PERSPECTIV architecten (architectenbureau Karel Breda)
Raming totale kostprijs restauratie 4 gevels: ongeveer 87 miljoen euro (incl. btw)