Haren (Brussel)
Gevangenis(dorp)

Federale Overheidsdienst Justitie

Witloofstraat
1130 Haren

Bekijk meer foto's

Terug naar Projecten

Het gevangenisdorp van Haren zal plaats bieden aan 1190 gedetineerden, verspreid over meerdere entiteiten, waaronder twee arresthuizen voor mannen, 1 strafhuis voor mannen, 1 gesloten instelling voor vrouwen, 1 open instelling voor vrouwen, 1 observatie-instelling, 1 psychiatrische afdeling en medisch centrum. Het nieuwe gevangeniscomplex is bedoeld om de verouderde gevangenissen in Sint-Gillis, Vorst en Berkendael te vervangen. Het gevangenisdorp van Haren behoort tot het Masterplan: Detentie en internering in humane omstandigheden. Gedetailleerde informatie kunt u vinden op www.gevangenisharenprison.be.

Ligging

Het was niet evident om in Brussel een terrein te vinden voor de inplanting van een gevangeniscomplex met een capaciteit van 1190 plaatsen.

Het weerhouden terrein, dat ongeveer 15 hectare groot is, bevindt zich in het noorden van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, op het grondgebied van de stad Brussel (deelgemeente Haren). De ontsluitingsweg zal deels in Vlaanderen liggen. De grens tussen de gemeenten en de gewesten loopt gedeeltelijk door de as van de Witloofstraat, in Machelen ook wel Kuregemstraat genoemd.

Design Build Finance Maintenance (DBFM)

Het gevangeniscomplex wordt gerealiseerd via een DBFM-procedure, waarbij DBFM staat voor Design, Build, Finance en Maintain. Dat is een publiek-private samenwerking, waarbij een privépartner het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van de penitentiaire inrichting voor zijn rekening neemt. Bij DBFM-projecten wordt er een geïntegreerd ontwerp gemaakt en wordt er vanaf het begin samengewerkt; met inbreng van de knowhow van elke partner.

De opdracht is toevertrouwd aan Cafasso Consortium.

Gevangenisdorp

In tegenstelling tot het Ducpétiaux-concept (gevangenis in stervorm) werd voor Haren gekozen voor een gevangenisdorp met kleinere gebouwen en kleinere leefeenheden (elk ca. 30 personen). Die indeling komt de leefbaarheid ten goede, zowel voor de gedetineerden als voor de personeelsleden die in de gevangenis werken.

Duurzaam bouwen

De eisen die gesteld worden voor de energieprestaties zijn strenger dan de geldende regelgeving.

Momenteel wordt er een BEO-veld (“boorgaten-energieopslag-veld”) aangelegd. Een BEO-veld laat toe om met energie uit de bodem te koelen of te verwarmen: via een ondergronds systeem van buizen gevuld met water kan in de zomer gekoeld worden met water uit de koelere ondergrond. In de winter wordt het water in de buizen door de ondergrond opgewarmd en met een warmtepomp op een hogere temperatuur gebracht voor de verwarming van de gebouwen. Een BEO-veld is dus een goede zaak voor zowel het klimaat als voor de energiefactuur.

Er komt ook een warmtekrachtkoppelingsinstallatie in het gevangeniscomplex. Die zal gebruikt worden om elektriciteit op te wekken. Met de restwarmte die daarbij vrijkomt, wordt het warm water voor de gevangenis geproduceerd.

Awards

Het project voor de gevangenis van Haren viel al een aantal keer in de prijzen. Zo werd het project in juni 2019 verkozen tot “Best Social Infrastructure Project” op de Partnership Awards 2019. Dat zijn de prijzen voor de beste publiek-private partnerships.

Verder won het project in december 2019 op het World Architecture Festival in Amsterdam een WAFX Award in de categorie “Power and Justice”. De WAFX Awards zijn een nevencompetitie voor projecten die een antwoord bieden op uitdagingen die architecten de komende jaren moeten aangaan.

Wanson

De voormalige Wansonsite was een echte stadskanker geworden. In en rond het gebouw werd 466.880 kilogram sluikstort ontdekt, waaronder ook asbest. Alles werd door een gespecialiseerde firma opgeruimd en daarna werden de gebouwen gesloopt.

Planning

De werken zijn in uitvoering. Het gevangeniscomplex zal in de loop van 2022 worden opgeleverd. Gedetailleerde informatie kunt u vinden op www.gevangenisharenprison.be.

Stand van zaken van de werken

  • Op de site zijn verschillende torenkranen geplaatst.
  • Het plaatsen van de prefabwanden is in uitvoering.
  • De hoofdriolering op de site is aangelegd. Momenteel wordt er gewerkt aan de kruising met de Witloofstraat. De verdere aansluiting op de Woluwelaan is voorzien voor 2020.
  • Er worden funderingspalen geplaatst.
  • Het BEO-veld (“boorgaten-energieopslag-veld”) is in aanleg. Eind oktober worden de boringen voor de installatie van de sondes afgerond. Momenteel worden er testen uitgevoerd.
  • De grondwerken lopen verder.

Later in 2019 wordt gestart met de bouw van de perimetermuur en met de bouw van gevels en de daken. Aanplantingen van groen gebeuren naar het einde van het project toe.

Maatregelen om hinder te beperken

Alle maatregelen worden genomen om de hinder voor de buurtbewoners tot een strikt minimum ter herleiden, en dat zowel tijdens de werken als tijdens de uitbating van de gevangenis.

Hebt u vragen? Neem contact op via infodesk@regiedergebouwen.be.

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Bouwheer: Regie der Gebouwen
Eindgebruiker: Federale Overheidsdienst Justitie
DBFM-consortium: Cafasso Consortium
Oppervlakte site: ongeveer 15 hectare
Oppervlakte gevangenis: ongeveer 116.000 vierkante meter
Capaciteit: 1190 plaatsen
Termijn terbeschikkingstelling: 25 jaar (daarna neemt de federale staat de gevangenis over)
Bouwkost: 382 miljoen euro inclusief btw (inbegrepen in de jaarlijkse vergoedingen vanaf de terbeschikkingstelling)
Jaarlijkse vergoeding: 40 miljoen euro voor het afbetalen van de investering (bouwkost + financiering) en voor het volledige onderhoud van de gebouwen en de terreinen voor 1190 personen. Daarmee wordt de gevangenis perfect onderhouden.
Voorziene oplevering van de gevangenis: 2022

 

Laatste wijziging in december 2019.