Haren (Brussel)
Gevangenis(dorp)

Federale Overheidsdienst Justitie

Witloofstraat
1130 Haren

Bekijk meer foto's

Terug naar Projecten

Het gevangenisdorp van Haren zal plaats bieden aan 1190 gedetineerden, verspreid over meerdere verblijfsentiteiten, waaronder 1 arresthuis voor mannen, 1 strafhuis voor mannen, 1 gesloten instelling voor vrouwen, 1 open instelling voor vrouwen, 1 observatie-instelling, 1 psychiatrische afdeling en medisch centrum. Het nieuwe gevangeniscomplex zal op termijn de verouderde gevangenissen in Sint-Gillis, Vorst en Berkendael vervangen. Gelet op de overbevolking in de gevangenissen blijven enkele cellenvleugels in de gevangenis in Sint-Gillis nog tot 2025 operationeel. De vrouwengevangenis in Berkendael wordt omgevormd tot een detentiehuis voor zo’n 60 kortgestraften (opsluiting minder dan 3 jaar). Het gevangenisdorp van Haren behoort tot het Masterplan: Detentie en internering in humane omstandigheden. Gedetailleerde informatie kunt u vinden op www.gevangenisharenprison.be.

 

Ligging

Het was niet evident om in Brussel een terrein te vinden voor de inplanting van een gevangeniscomplex met een capaciteit van 1190 plaatsen.

Het weerhouden terrein, dat ongeveer 15 hectare groot is, bevindt zich in het noorden van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, op het grondgebied van de stad Brussel (deelgemeente Haren). De grens tussen de gemeenten en de gewesten loopt gedeeltelijk door de as van de Witloofstraat, in Machelen ook wel Kuregemstraat genoemd.

Design Build Finance Maintenance (DBFM)

Het gevangeniscomplex wordt gerealiseerd via een DBFM-procedure, waarbij DBFM staat voor Design, Build, Finance en Maintain. Dat is een publiek-private samenwerking, waarbij een privépartner het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van de penitentiaire inrichting voor zijn rekening neemt. Bij DBFM-projecten wordt er een geïntegreerd ontwerp gemaakt en wordt er vanaf het begin samengewerkt; met inbreng van de knowhow van elke partner.

De opdracht is toevertrouwd aan Cafasso Consortium.

Gevangenisdorp

In tegenstelling tot het Ducpétiaux-concept (gevangenis in stervorm) werd voor Haren gekozen voor een gevangenisdorp met kleinere gebouwen en kleinere leefeenheden (elk ca. 30 personen). Die indeling komt de leefbaarheid ten goede, zowel voor de gedetineerden als voor de personeelsleden die in de gevangenis werken.

Het gevangenisdorp bevat meerdere verblijfsentiteiten, namelijk 1 arresthuis voor mannen, 1 strafhuis voor mannen, 1 gesloten instelling voor vrouwen, 1 open instelling voor vrouwen, 1 observatie-instelling, 1 psychiatrische afdeling en medisch centrum.

Centraal bevindt zich het zogenaamde ‘stadhuis’ met naast het onthaal- en bezoekcomplex tevens de sporthal, de front office en de strafuitvoeringsrechtbank. Daarnaast is er ook het inkomgebouw met de raadzalen en een administratief gebouw op en buiten de perimetermuur.

Duurzaam bouwen

De eisen die gesteld worden voor de energieprestaties zijn strenger dan de geldende regelgeving.

Er is een BEO-veld (250 boorgaten-energieopslag-veld) aangelegd dat toelaat om te koelen of te verwarmen met energie uit de bodem. Via een ondergronds systeem van buizen gevuld met water kan in de zomer gekoeld worden met water uit de koelere ondergrond. In de winter wordt het water in de buizen door de ondergrond opgewarmd en met een warmtepomp op een hogere temperatuur gebracht voor de verwarming van de gebouwen. Een BEO-veld is een goede zaak voor zowel het klimaat als voor de energiefactuur.

Daarnaast zal ook een warmtekrachtkoppelingsinstallatie worden gebruikt om elektriciteit op te wekken. Met de restwarmte die daarbij vrijkomt, zal het warm water voor de gevangenis worden geproduceerd.

Awards

Het project voor de gevangenis van Haren viel al een aantal keer in de prijzen. Zo werd het project in juni 2019 verkozen tot “Best Social Infrastructure Project” op de Partnership Awards 2019. Dat zijn de prijzen voor de beste publiek-private partnerships.

Verder won het project in december 2019 op het World Architecture Festival in Amsterdam een WAFX Award in de categorie “Power and Justice”. De WAFX Awards zijn een nevencompetitie voor projecten die een antwoord bieden op uitdagingen die architecten de komende jaren moeten aangaan.

Planning

De werken zijn in uitvoering. Het gevangeniscomplex zal midden 2022 worden opgeleverd. De eerste gedetineerden verhuizen in oktober 2022 naar Haren. Gelet op de overbevolking in de gevangenissen zullen enkele cellenvleugels in de gevangenis in Sint-Gillis nog tot 2025 operationeel blijven. De vrouwengevangenis in Berkendael wordt omgevormd tot een detentiehuis voor zo’n 60 kortgestraften (opsluiting minder dan 3 jaar). 

Stand van zaken van de werken

Het Keelbeekpad werd omgelegd rond de perimeter van het gevangenisdorp. De gevelmetselwerken, de dakwerken, de inrichtingswerken en de installatie van de technieken in de verschillende gebouwen zijn in uitvoering.

Aanplantingen van groen gebeuren naar het einde van het project toe.

Maatregelen om hinder te beperken

Alle maatregelen worden genomen om de hinder voor de buurtbewoners tot een strikt minimum ter herleiden, en dat zowel tijdens de werken als tijdens de uitbating van de gevangenis.

Hebt u vragen? Neem contact op via infodesk@regiedergebouwen.be.

De nieuwe gevangenis creëert jobs

De nieuwe gevangenis van Haren zal heel wat jobs creëren.

U kan spontaan solliciteren via de website van de FOD Justitie.  

Technische fiche

Eigenaar: Belgische staat
Bouwheer: Regie der Gebouwen
Eindgebruiker: Federale Overheidsdienst Justitie
DBFM-consortium: Cafasso Consortium
Oppervlakte site: ongeveer 15 hectare
Oppervlakte gevangenis: ongeveer 116.000 vierkante meter
Capaciteit: 1190 plaatsen
Termijn terbeschikkingstelling: 25 jaar (daarna neemt de federale staat de gevangenis over)
Bouwkost: 382 miljoen euro inclusief btw (inbegrepen in de jaarlijkse vergoedingen vanaf de terbeschikkingstelling)
Jaarlijkse vergoeding: 40 miljoen euro voor het afbetalen van de investering (bouwkost + financiering) en voor het volledige onderhoud van de gebouwen en de terreinen voor 1190 personen. Daarmee wordt de gevangenis perfect onderhouden.
Voorziene oplevering van de gevangenis: midden 2022
Verhuis eerste gedetineerden naar Haren: oktober 2022

 

Laatste wijziging op 12 april 2022

Fotogalerij

In de fotogalerij hieronder vindt u 6 foto's van het project. Om een foto te vergroten: klik op de foto